05 Jul The North American Indian: The Complete Portfolios – Edward S. Curtis
İlk bakışta bir fotoğraf kitabı gibi görünse de, The North American Indian aslında bundan çok daha fazlası. Sayfalarını çevirdikçe bir albümden ziyade, yaklaşık otuz yıl boyunca oluşturulmuş devasa bir arşivin içinde dolaştığınızı hissediyorsunuz.
Edward S. Curtis, Kuzey Amerika’nın yerli halklarını belgelemek amacıyla yıllarını bu projeye adamış. Yüzlerce kabileyi ziyaret etmiş, binlerce fotoğraf çekmiş ve yalnızca portrelerle yetinmeyip gündelik yaşamı, törenleri, kıyafetleri ve kültürel gelenekleri de kayıt altına almaya çalışmış. Bu yönüyle eser, fotoğraf tarihinin en büyük belgeleme projelerinden biri olarak kabul edilmeyi fazlasıyla hak ediyor.
Fotoğrafların teknik kalitesi bugün bile etkileyici. Işık kullanımı, kompozisyon ve özellikle portrelerdeki ifade gücü olağanüstü. Bazı karelere uzun süre bakmadan geçmek gerçekten zor. Her fotoğrafta yalnızca bir insanı değil, kaybolmaya yüz tutmuş bir yaşam biçiminin izlerini de görüyorsunuz.
Ancak bu esere yalnızca “gerçeğin aynası” olarak yaklaşmak doğru olmaz. Günümüzde artık Curtis’in bazı fotoğrafları sahnelediği, modern kıyafetleri ve dönemin teknolojik unsurlarını bilinçli olarak kadrajdan çıkardığı, hatta kimi zaman geleneksel kıyafetleri yeniden giydirerek idealize edilmiş bir dünya oluşturduğu biliniyor.
Bana göre bu durum kitabın değerini azaltmıyor; aksine ona ikinci bir katman ekliyor. Artık elimizde yalnızca yerli halkları belgeleyen olağanüstü bir fotoğraf arşivi değil, aynı zamanda 20. yüzyılın başındaki etnografi anlayışını, belgesel fotoğrafçılığın sınırlarını ve dönemin bakış açısını da gösteren tarihî bir belge bulunuyor.
Belki de kitabın en güçlü yanı burada ortaya çıkıyor. Fotoğraflara hem estetik hem tarihsel hem de eleştirel bir gözle bakabiliyorsunuz. Bu da eseri yalnızca güzel fotoğraflardan oluşan bir albüm olmaktan çıkarıp, tekrar tekrar dönülebilecek önemli bir başvuru kaynağı hâline getiriyor.
Fotoğraf, antropoloji, tarih ve görsel kültürle ilgilenen herkes için kesinlikle görülmesi gereken eserlerden biri. Bazen sayfalarca metnin anlatamadığını tek bir portre anlatabiliyor; The North American Indian bunun en güçlü örneklerinden biri.
Kitap adı: The North American Indian: The Complete Portfolios
Fotoğrafçı / Yazar: Edward S. Curtis
Giriş: Hans Christian Adams
Önsöz: Theodore Roosevelt
Tür: Fotoğraf, Antropoloji, Tarih, Etnografya
Yorum yok